( م . 962 ) ، دريانوردى ترك است . وى نقشه‌اى از عالم كشيد كه در سال 919 هجرى قمرى تكميل شد و فقط نيمكرهء غربى آن در دست است . در اين نقشه شبه‌جزيرهء ايبرى ، شمال غربى افريقا ، اقيانوس اطلس و سواحل جزاير امريكا ديده مىشود . اين نقشه بر پوست آهو كشيده شده و شامل تصويرهاى رنگى ، يادداشتهايى دربارهء كشورها ، ملتها ، حيوانات و گياهان است كه در سال 923 به سلطان سليم پادشاه عثمانى تقديم شد . اين نقشه در واقع يك راهنماى كشتيرانى است و مبناى رياضى دارد و در تهيهء آن پيرى رئيس تقريبا از بيست نقشه استفاده كرده كه چهار نقشه به كاشفان پرتغالى تعلق داشته است . يكى از اين نقشه‌ها ، نقشهء از دست رفتهء كريستف كلمب است كه حاوى اكتشافات او طى سفر سومش در سال 1498 ميلادى بود . « 1 » كراچكوفسكى مىنويسد : در آغاز قرن شانزدهم پيرى رئيس نقشهء جهان را بر بنياد چهارده نقشهء جغرافيايى موجود رسم كرد كه هشت نقشه از اين چهارده نقشه از آن بطلميوس بوده است . « 2 » در سال 941 هجرى قمرى پيرى رئيس دومين نقشه‌اش را تهيه كرد كه در آن بخش شمالى اقيانوس اطلس و نواحى تازه كشف شده امريكاى شمالى و مركزى نشان داده شده است . « 3 » متأسفانه در آثار عربى اسلامى قرن دهم هجرى خصوصا در آثار ابن ماجد ( م . پس از 905 ) و سليمان مهرى ( نيمه اول قرن دهم ) كه از دريانوردان اقيانوس هند بوده‌اند ، به وجود نقشه‌هاى دريايى اسلامى صريحا اشاره نشده است ؛ ولى دوباروس « 4 » نقشه‌اى دريايى را كه ابن ماجد ضمن ملاقات با واسكوداگاما در شرق افريقا ، آن را به وى نشان داده ، وصف كرده است . به گفته دوباروس اين نقشه شامل سراسر ساحل هند بوده و مدارات و نصف‌النهارات بر روى آن به شيوهء مغربيان ( يعنى اعراب شمال افريقا ) نشان داده شده ، ولى مسير بادها در آن مشخص نشده است . دريانوردان مسلمان اقيانوس هند

--> ( 1 ) . « نقشهء جغرافيايى » ؛ ص 90 و 91 . ( 2 ) . تاريخ الادب الجغرافى العربى ؛ ص 103 . ( 3 ) . « نقشهء جغرافيايى » ؛ ص 91 . ( 4 ) . Joao de Barros